Kumaşlarin gerilme özellikleri ve kopma mukavemetinin tayini amaç

[admin]

KUMAŞLARIN GERİLME ÖZELLİKLERİ VE KOPMA MUKAVEMETİNİN TAYİNİ

AMAÇ:

Amaç, dokunmuş kumaşlar için kopma mukavemeti, kopma anına kadar uygulanan maksimum kuvvet ve bu kuvvet altındaki boyca uzama değerlerini, TS EN ISO 13934-2’ye uygun olarak kavrama metodu ve TS EN ISO 13934-1’e uygun olarak şerit metodu ile Llyod marka mukavemet test cihazı kullanarak tespit etmektir.

GENEL BİLGİLER:
Kopma mukavemeti,boyu yönünde sürekli artan bir yük uygulanan test numunesinin koptuğu anda uygulanan kuvvettir. Kopma anına kadar uygulanan en büyük kuvvete ise maksimum kuvvet denir. Kopma mukavemeti ve maksimum kuvvet N (Newton) cinsinden ifade edilir.
Uzama, çekme kuvvetinin kumaşın uzunluğunda meydana getirdiği artış olup, uzunluk birimi cinsinden ifade edilmektedir.
Boyca uzama (%uzama), kumaşta meydana gelen uzama miktarının, numunenin başlangıç uzunluğuna oranı olup,% olarak ifade edilmektedir.
En büyük kuvvet altında uzama büyük kuvvetin kumaşta sebep olduğu boyca uzama miktarıdır.
Kopmada boyca uzama, kumaşta kopma kuvvetine karşılık gelen boyca uzamam miktarıdır.

TEST CİHAZI:
Testlerde kullanılacak Llyod marka mukavemet test cihazı, sabit uzama hızı prensibi (CRE) ile çalışmaktadır. CRE prensibine göre test edilecek numune standartta belirtilen hızlarda uzatılmaktadır.

Cihazda.numuneyi tutturmak ve gerdirmek için birisi sabit diğeri hareketli bir çift çene mevcuttur. Çenelerin merkez noktalarını birleştiren doğru, numune çekme doğrultusuna paraleldir. Çeneler test edilecek numuneleri bir düzlem içinde tutacak şekilde ayarlanmıştır ve numunelerin kaymasına engel olacak ve hasar vermeyecek özelliklere sahiptir. Çene yüzeyleri numunenin kaymasını engellemek için kauçuk madde ile kaplanmıştır.

Kopma testi uygulanacak numuneye uygulanacak kuvvetin büyüklüğüne uygun olarak 5 N,100 N veya 5kN’luk Load Cell kullanılabilmektedir. Kumaş koparma testleri için 5kN’luk Load Cell kullanımı uygundur.

Cihaz,test numunesini gerdirerek koparmak için uygulanan kuvvet ile bu kuvvete karşılık gelen uzamayı grafiksel olarak göstermektedir.

KAVRAMA METODU:
Kavrama metoduna göre, kumaş kavrama ebadı (25mm1mm)x(25mm1mm) olan çeneler kullanılmaktadır.

a. 25 mm x 40 mm(en az) veya tercihen 25 mm x 50 mm ebatlı birinci çene, kuvvet uygulama doğrultusuna dik olarak konumlandırılır. Aynı boyutlardaki ikinci çene,birinci çeneye dik olarak yerleştirilir ve böylece ikinci çenenin geniş olan kenarı, kuvvet uygulama doğrultusuna paralel olarak yerleştirilmiş olur.
b. 25 mm x40 mm (en az) veya tercihen 25 mm x 50 mm ebatlı birinci çene, kuvvet uygulama doğrultusuna dik olarak yerleştirilir. İkinci çene ise 25 mm x25 mm ebatlıdır.

ŞERİT METODU:
Şerit metoduna göre 25 mm x 75 mm ebadında çeneler kullanılmaktadır. Çeneler arası mesafe200 mm2 1 mm veya 100 mm2 1 mm olarak ayarlanabilmektedir.

Her bir test numunesi, çözgü yönündeki numuneler için uzun kenar çözgü doğrultusunda, atkı yönündeki numuneler için uzun kenar atkı doğrultusunda olacak ve gerekli saçakları verecek ende kesilir. Saçaklar, kesilen kumaşın uzun kenarının her birinden yaklaşık eşit sayıda iplik çıkartılarak elde edilir. Saçakların eni, test sırasında saçaklardan herhangi bir iplik kaçmayacak büyüklükte olmalıdır. Yaklaşık 5 mm’lik veya 15 ipliklik saçak eni yeterlidir.Çok gevşek dokulu kumaşlar da ise saçak eni 10mm’ye kadar çıkartılabilir. Santimetre başına sadece birkaç iplik ihtiva eden kumaşlar için, numune istenen en değerine mümkün olduğunca yakın olacak şekilde saçaklandırılmalıdır. Numunenin ihtiva ettiği iplikler sayılmalı, iplik sayısı 20’ye eşit veya 20’den büyükse, o test grubundaki tüm numuneler aynı iplik sayısına kadar saçaklandırılmalıdır. Bu tip kumaşlar için test edilecek ende en az 20 iplik bulunmalıdır.

TESTİN YAPILIŞI:
TS EN ISO 13934-2’ye göre, çeneler arası mesafe 100mm’ye kadar veya özel olarak belirtilirse 75 mm’ye kadar ayarlanır. Hızlanan numunelerden birisi, numunenin boyuna merkezi çenelerin ön kenarının orta noktasından geçecek, ön çene kenarına dik olacak ve numune üzerinde çizilen çizgi çenelerin bir kenarı ile çakışacak şekilde merkezi olarak kavranır. Üst çene kapatıldıktan sonra, numune alt çenedeki kılavuz çizgisine göre düzeltilirken ön gerilme oluşması engellenerek çene kapatıldığında kumaşın kendi ağırlığı ile asılı kalması sağlanır.
Numune çeneler arasında kaymayacak şekilde sıkıştırıldıktan sonra ön gerilme ve test hızı gibi test parametreleri ayarlanarak teste başlanabilir.
Ön gerilme.muhtemel kopma mukavemetinin %10.25 kadar ya da kumaş gramajına uygun olarak ayarlanır....

Devamını aşağıdaki Linkten görebilirsiniz:

İNDİR